Yapay zekâ şirketi Anthropic, AI sistemlerinin beyaz yaka işlerinde olası istihdam sıkıntıları oluşturmasını erken tespit edebilen bir “erken uyarı endeksi” geliştirdiğini açıkladı. Bu erken tespit sistemi ile yapılan araştırma sonucunda henüz büyük dil modellerinin (LLM) işsizlik oranlarına doğrudan etki yaptığı sonucuna varılamadı. İşsizlik oranlarındaki artışın, AI sistemleri kaynaklı bir artışa yol açtığına dair bir kanıta rastlanılamadı.
Anthropic ekonomistleri Maxim Massenkoff ve Peter McCrory, geliştirdikleri bu erken tespit sisteminin amacının yapay zekânın ekonomide yaratabileceği olası şokların henüz meydana gelmeden tespit edilebilmesi olduğunu açıkladı. Araştırmacılar, bu sistemin dünya çapında gerçekleşebilecek ekonomik krizlerin daha erken tespit edilebilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.
İşsizlikte Büyük Artış Yok
Yapılan araştırmada, yapay zekânın istihdamına zarar vereceği öngörülen meslekler ile diğer meslekler arasındaki işsizlik oranları, henüz anlamlı bir artış göstermiyor. AI sistemlerinin hızla artan gelişimi ile bu iki grup arasındaki farkın çok küçük olduğu ve istatiksel olarak belirgin bir durumun oluşmadığı ifade ediliyor.
Bu istatiksel durgunluğa rağmen, teknolojinin iş piyasasında önemli ve katmanlı değişiklikler yapabileceği de ekleniyor. Geçmişte “Çin şoku” olarak adlandırılan ve küresel ticaretin iş gücü üzerindeki etkilerinin uzun yıllar sonra ortaya çıkması gibi, yapay zekânın da iş gücü ve istihdam konularında uzun vadeli etkilerinin sonradan ortaya çıkabileceği vurgulanıyor.
En Büyük Risk Genç Çalışanlarda
Araştırma, özellikle 22-25 yaş arası genç çalışanların istihdamında bazı yüksek riskli mesleklerde azalma eğilimine girildiğini ortaya koydu. Buna göre, yapay zekânın kısa vadede öncelikle giriş seviyesindeki iş pozisyonlarına etkisinin daha büyük olabileceği ifade edildi.
Erken Tespit Sistemi Ekonomistler İçin Yeni Bir Araç
Anthropic’in geliştirdiği bu endeksin, ekonomistlere yapay zekânın işe alım üzerindeki etkilerini daha sistemli ve etkili bir biçimde izleme imkânı tanıyacağı öngörülüyor. Araştırmacılar, bugün görülen etkilerin daha sınırlı olması, gelecekte yapay zekânın potansiyel etkisi ile mevcut etkisi arasında büyük bir farka yol açmayacağı anlamına gelmiyor. Uzun vadede daha büyük iş gücü dalgalanmalarının olabileceği de büyük bir olasılık olarak görülüyor.