Trump’tan Sert Mesaj: “Derhal İstifa Etmeli!”
ABD Başkanı Donald Trump, teknoloji devi Intel’in CEO’su Lip-Bu Tan’a yönelik sert bir açıklamada bulundu. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Tan’ı “açık çıkar çatışması” içinde olmakla suçladı ve “Derhal istifa etmeli, başka çözüm yok!” ifadelerini kullandı. Açıklama, hem teknoloji dünyasında hem de finans piyasalarında büyük yankı uyandırdı.
Intel’in Yeni CEO’su Mercek Altında
Lip-Bu Tan, 2025 yılı mart ayında Intel’in başına geçti. Ancak göreve başlamasından kısa bir süre sonra, geçmişteki iş ilişkileri ve Çin ile olan bağları nedeniyle ABD’de güvenlik soruşturmasının hedefi oldu. Washington’daki bazı siyasi isimler, Tan’ın geçmiş faaliyetlerinin ABD’nin ulusal güvenliğini tehdit edebileceğini öne sürüyor.
Cadence Skandalı ve 140 Milyon Dolarlık Ceza
Tan’ın tartışmalı geçmişi, 2008–2021 yılları arasında CEO’luğunu yaptığı Cadence Design Systems’e dayanıyor. Cadence, Çin’in askeri bağlantılı NUDT (Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi) isimli kuruluşa yasa dışı çip tasarım otomasyonu araçları ve yarı iletken fikri mülkiyetleri sağladığını kabul etti.
ABD ihracat yasalarını ihlal eden bu faaliyetler nedeniyle şirket, geçtiğimiz hafta suçunu kabul ederek 140 milyon doların üzerinde para cezası ödemeyi kabul etti. Bu dönem boyunca Lip-Bu Tan hem CEO hem de yönetim kurulu başkanıydı.
Senatör Cotton’dan Sorgulama
Cumhuriyetçi Senatör Tom Cotton, Intel yönetim kuruluna gönderdiği resmi mektupta Tan’ın bu yasa dışı ihracat sürecindeki rolünü, bundan ne kadar haberdar olduğunu ve riskleri önlemek için hangi adımların atıldığını sordu. Cotton ayrıca Tan’ın, yatırım şirketi Walden International aracılığıyla Çin’deki gelişmiş yarı iletken üreticilerine milyonlarca dolarlık yatırım yapmasının “çıkar çatışması” oluşturduğunu savundu.
Piyasalar Hızla Tepki Verdi!
Trump’ın istifa çağrısının ardından Intel hisseleri işlem öncesinde yüzde 5 değer kaybetti. Yatırımcılar, CEO üzerindeki siyasi baskının ve şirketin Çin bağlantılarının, gelecekteki yatırımlar ve iş planları üzerinde olumsuz etki yaratabileceği endişesini taşıyor.
Proje İptalleri ve Zarar Endişesi
Tan liderliğinde Intel, yüksek maliyetli çip üretim biriminde (foundry) 3,17 milyar dolarlık zarar açıkladı. Bu zarar sonrası şirket:
- Almanya ve Polonya’daki fabrika projelerini iptal etti.
- Vietnam ve Malezya’daki test ve montaj operasyonlarını birleştirdi.
- Ohio’da inşa edilmesi planlanan dev çip fabrikasının çalışmalarını yavaşlattı, projenin geleceği belirsiz hale geldi.
Ayrıca şirketin gelecek nesil A14 üretim sürecini iptal etme ihtimali de gündemde.
ABD-Çin Teknoloji Rekabetinde Yeni Gerginlik
Bu kriz, yalnızca Intel’in geleceğini değil, aynı zamanda ABD ile Çin arasındaki teknoloji ve çip rekabetinde yeni bir gerilim dalgasını tetikleyebilir. ABD, son yıllarda Çin’in askeri teknolojiye erişimini kısıtlamak amacıyla ihracat kontrollerini sertleştirmişti. Tan’ın geçmiş faaliyetleri ve yatırımları, bu stratejiye aykırı bir durum olarak değerlendiriliyor.