Türkiye, yapay zekâdan siber güvenliğe, bilişim teknolojilerinden donanım ve bilgisayar sistemlerine kadar stratejik alanlarda çalışacak yeni nesil araştırmacıları yetiştirmek için kapsamlı bir program başlatıyor. Beş yıl içinde 3.000 genç araştırmacının bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedeflenirken, programın ilk aşamasında 550 genç araştırmacı desteklenecek.
İlk Etapta Dört Stratejik Alan Öne Çıkıyor
Program kapsamında doktora eğitimi ve akademik istihdamın bir arada yürütülmesi planlanıyor. İlk etapta genç araştırmacıların eğitim alacağı dört öncelikli alan belirlendi: Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri, Siber Güvenlik ile Yapay Zekâ ve Akıllı Sistemler.
Bu alanların seçilmesinde Türkiye’nin stratejik teknolojilerde ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağını oluşturma hedefi öne çıkıyor.
Programda yalnızca teorik eğitim verilmesi de hedeflenmiyor. Araştırmacıların 23 araştırma üniversitesinde doktora eğitimlerini sürdürürken aynı zamanda araştırma görevlisi olarak istihdam edilmesi planlanıyor. Böylece katılımcıların doğrudan akademik araştırma ve bilimsel üretim süreçlerine dahil olması amaçlanıyor.
Siber Güvenlik ve Yapay Zekâ Öncelikli Alanlar Arasında
Programın dikkat çeken başlıklarından biri siber güvenlik. Kriptografi, ağ ve yazılım güvenliği ile tehdit modelleme gibi konular bu alan kapsamında öne çıkıyor.
Yapay zekâ ve akıllı sistemlerde ise makine öğrenmesi, büyük dil modelleri, güvenilir ve açıklanabilir yapay zekâ gibi konulara odaklanılması planlanıyor. Bu başlıklar, yapay zekânın yalnızca kullanılmasını değil, güvenilir ve yeni nesil sistemlerin geliştirilmesini hedefleyen bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Bilişim teknolojileri alanında yazılım, veri tabanları, ağlar, dağıtık sistemler ve bulut bilişim; donanım ve bilgisayar sistemlerinde ise bilgisayar mimarileri, mikroişlemciler, gömülü sistemler ve yüksek başarımlı hesaplama gibi konular ön plana çıkıyor.
Adaylar Merkezî Yazılı Sınavla Belirlenecek
Programa başvurular 8-22 Eylül 2026 tarihleri arasında alınacak. Adayların katılacağı merkezî yazılı sınav ise 28 Kasım 2026 tarihinde ÖSYM tarafından gerçekleştirilecek.
Değerlendirme iki aşamalı bir sistem üzerinden yapılacak. Ön değerlendirmede ALES puanı yüzde 40, yabancı dil puanı yüzde 30 ve lisans mezuniyet notu yüzde 30 oranında dikkate alınacak.
Ön değerlendirmeyi geçen adaylar merkezî yazılı sınava girmeye hak kazanacak. Nihai puanın hesaplanmasında ise merkezî yazılı sınav yüzde 30, ALES yüzde 25, lisans mezuniyet notu yüzde 25 ve yabancı dil yüzde 20 ağırlığa sahip olacak.
Merkezî Sınavda İki Farklı Modül Bulunuyor
Merkezî yazılı sınav, adayların hem temel akademik yetkinliklerini hem de başvurdukları teknoloji alanındaki bilgilerini ölçmeyi amaçlıyor.
Modül A, sınavın yüzde 50’sini oluşturuyor ve ortak temel konulara odaklanıyor. Matematiksel akıl yürütme ve analiz, olasılık ve istatistik, algoritmik tasarım, veri yapıları ve problem çözme gibi konuların yanı sıra bilimsel yöntem, deney tasarımı, araştırma etiği ve bilimsel çıktıların yorumlanması da bu bölümde yer alıyor.
Modül B ise alan bilgisine ayrılan yüzde 50’lik bölümü oluşturuyor. Bilişim teknolojileri, siber güvenlik, yapay zekâ ve akıllı sistemler ile donanım ve bilgisayar sistemleri gibi alanlara yönelik teknik bilgi burada değerlendirilecek.
Merkezî yazılı sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız sayılacak. Ayrıca ön değerlendirme sonucunda ilgili doktora programının kontenjan sayısının dört katı kadar adayın merkezî yazılı sınava girmeye hak kazanacağı belirtiliyor.
Hedef: Türkiye’nin Teknoloji İnsan Kaynağını Güçlendirmek
Programın temel hedefi yalnızca doktora yapan öğrenci sayısını artırmak değil. Doktora eğitimi, bilimsel araştırma ve akademik istihdamın aynı yapı içerisinde birleştirilmesiyle Türkiye’nin araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Program kapsamında özellikle teknolojik bağımsızlık, nitelikli insan kaynağı, güçlü araştırma üniversiteleri, bilimsel araştırma ve küresel rekabet gücü ön plana çıkarılıyor.
Beş yıllık dönemde 3.000 genç araştırmacıya ulaşılması hedeflenirken, ilk 550 kişilik grubun kritik teknoloji alanlarında yetiştirilmesi planlanıyor. Bu yönüyle program, Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda yapay zekâ ve siber güvenlik gibi stratejik alanlarda ihtiyaç duyacağı uzman insan kaynağına yönelik uzun vadeli bir yatırım olarak öne çıkıyor.
Güncel gelişmeler için SiberHavadis’i takipte kalın!