İnternette alan adı kayıt bilgilerine erişim için yıllardır kullanılan WHOIS sistemi, 28 Ocak 2025 itibarıyla yerini yeni bir teknolojiye bıraktı. ICANN’in aldığı karara göre, .com, .net, .org gibi global alan adı uzantılarında kayıt sorgulama artık RDAP (Registration Data Access Protocol) üzerinden yapılacak.

Bu değişim, yalnızca teknik bir güncelleme değil; aynı zamanda veri güvenliği, standartlaşma ve gizlilik açısından önemli bir dönüşüm anlamına geliyor.

Veri gizliliği konusundaki bu güncellemenin WHOIS kayıtları ile ilgili siber güvenlik konularında değişikliklere neden olacağı düşünülmekte.

WHOIS’ten RDAP’e Geçiş Neden Önemli?

WHOIS sistemi, alan adı bilgilerini hızlıca erişilebilir kılmasıyla tanınsa da, verilerin formatı standart değildi ve gizlilik konusunda eksikleri vardı. RDAP ise bu eksiklikleri gidermeyi hedefliyor.

Yeni protokolün öne çıkan özellikleri:

• JSON formatında standart veri sunumu
• Detaylı ve filtrelenmiş sorgu imkânı
• GDPR uyumluluğu ile kişisel verilerin korunması
• Kimlik doğrulama ve erişim kontrolü desteği

Kısacası RDAP, hem şeffaflığı hem de veri güvenliğini aynı çatı altında topluyor.

Alan Adı Sorgulamak Artık Nasıl Yapılacak?

Kullanıcılar, ICANN’in resmi aracı olan lookup.icann.org üzerinden alan adı sorgusu yapabilecek. Burada tescil tarihi, kayıt kuruluşu ve alan adının aktiflik durumu gibi bilgilere erişilebiliyor. Ancak yeni sistemde, alan adı sahibinin kişisel bilgileri çoğu zaman gizli tutuluyor.

.TR Uzantıları Neden Kapsam Dışında?

Türkiye’nin alan adı yönetim sistemi TRABİS, ICANN’in doğrudan yetki alanında değil. Bu nedenle .tr uzantılı alan adlarının sorgulamaları hâlen yalnızca TRABİS üzerinden, WHOIS formatıyla yapılabiliyor.

Daha Güvenli ve Sürdürülebilir Bir Sistem

WHOIS’in kaldırılması bazı kullanıcılar için alışması zaman alacak bir değişim olsa da, ICANN’e göre bu adım internetin genel güvenliğini artıracak. Yeni sistemle birlikte hem teknik standartlar sağlanacak hem de kişisel verilerin korunması güçlenecek.