
PERYÖN 2026 kapsamındaki Türkiye CHRO Gündemi araştırması, şirketlerin yapay zekâ ajanlarını benimseme hızının kurumsal yönetim mekanizmalarının önüne geçtiğine işaret ediyor. Araştırmaya katılan kurumların %65’inde yapay zekâ ajanları kullanılıyor veya pilot uygulamalarda deneniyor. Ancak yalnızca %27’sinde yazılı politika veya rehber mevcut. Bu tablo, yapay zekânın istihdama etkisinin ötesinde güvenlik, yetkilendirme ve kurumsal sorumluluk konularını da gündeme taşıyor.
Türkiye’deki büyük şirketlerde AI ajanları ne kadar yaygın?
PERYÖN (Türkiye İnsan Yönetimi Derneği), FutureBright Group ve Elkin Consultancy iş birliğiyle hazırlanan Türkiye CHRO Gündemi 2026 araştırması, yapay zekânın kurumsal çalışma hayatındaki mevcut konumuna ve geleceğine ilişkin önemli bulgular ortaya koydu.
Çoğunluğu 1.000’in üzerinde çalışanı bulunan kurumlarda görev yapan 92 CHRO ile gerçekleştirilen çevrim içi anket, ayrıca 5 CEO ve 6 CHRO ile yapılan derinlemesine görüşmelerle desteklendi.
Araştırmada öne çıkan sonuçlardan biri, kurumların %65’inde yapay zekâ ajanlarının kullanılıyor veya pilot çalışmalar kapsamında test ediliyor olması.
Burada geleneksel üretken yapay zekâ araçlarıyla yapay zekâ ajanları arasında önemli bir ayrım bulunuyor.
Klasik bir yapay zekâ asistanı çoğunlukla kullanıcıya bilgi veya içerik üretirken, AI agent olarak tanımlanan sistemler farklı araçlara bağlanabiliyor, API çağrıları gerçekleştirebiliyor, veri kaynaklarından bilgi alabiliyor ve kendilerine verilen yetkiler kapsamında belirli işlemleri yerine getirebiliyor.
Bu yetenekler, kurumlar açısından önemli verimlilik fırsatları yaratırken yeni güvenlik sorumluluklarını da beraberinde getiriyor. Bilgisayar kullanabilen ajanların riskleri daha önce GPT-6.1 Terra örneğinde de tartışılmıştı.
Yapay zekâ kullanımı artıyor, peki güvenlik politikaları?
Araştırmanın siber güvenlik açısından dikkat çeken kısmı, ajan kullanımına ilişkin yönetişim göstergeleri.
Katılımcıların aktardığı verilere göre kurumların yalnızca %28’inde AI ajanlarının sorumluluk ve yetkileri tanımlanmış durumda. Yazılı politika veya rehber bulunan kurumların oranı ise %27.
Bu sonuçlar, AI ajanı kullanımının ve pilot çalışmalarının kurumsal yönetim mekanizmalarından daha hızlı yaygınlaştığına işaret ediyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Yazılı bir politikanın bulunmaması, kurumda hiçbir teknik güvenlik kontrolünün olmadığı anlamına gelmiyor. Aynı şekilde bu oranlardan, AI ajanı kullanan şirketlerin ne kadarının korumasız olduğu da doğrudan hesaplanamıyor.
Buna rağmen söz konusu farklılık, kurumsal güvenlik ekiplerinin üzerinde durması gereken bir soruyu gündeme getiriyor:
Bir yapay zekâ ajanının hangi sistemlere erişebileceğini, hangi işlemleri gerçekleştirebileceğini ve bu işlemlerden kimin sorumlu olduğunu kurumlar ne kadar açık tanımlıyor?
AI ajanları neden farklı bir güvenlik yaklaşımı gerektiriyor?
Geleneksel uygulama güvenliğinde kullanıcı hesapları, servis kimlikleri, erişim izinleri ve işlem kayıtları uzun süredir temel kontrol alanları arasında bulunuyor.
Yapay zekâ ajanları bu prensipleri değiştirmiyor ancak uygulama alanlarını genişletiyor.
Örneğin bir insan kaynakları departmanında kullanılan AI ajanının adayların özgeçmişlerini okuyabildiğini, işe alım sistemindeki kayıtları sorgulayabildiğini ve yöneticilere otomatik değerlendirme raporları hazırladığını düşünelim.
Bu senaryoda yalnızca modelin ürettiği değerlendirmelerin doğruluğunu kontrol etmek yeterli değil.
Ajanın erişebildiği aday bilgileri, kullandığı API bağlantıları, oturum kimlik bilgileri ve dış sistemlerle gerçekleştirdiği veri alışverişi de güvenlik mimarisinin parçası hâline geliyor.
Daha ileri bir senaryoda sistemin adaylara otomatik e-posta göndermesi veya insan kaynakları kayıtlarını değiştirmesi mümkünse risk profili de değişiyor.
OWASP’ın Agentic Applications Top 10 çerçevesi, bu tür sistemlerde hedef manipülasyonu, araçların kötüye kullanımı, kimlik ve yetki ihlalleri gibi riskleri ele alıyor.
Dolayısıyla AI ajanı projelerinin değerlendirilmesinde yalnızca model performansı ve otomasyon kapasitesi değil; erişim kapsamı, kimlik yönetimi, insan onayı ve denetlenebilirlik de temel kriterler arasında bulunmalı.
Yeni mezunlar ve giriş seviyesi pozisyonlar nasıl etkilenecek?
PERYÖN araştırması, yapay zekânın yalnızca teknolojik altyapıyı değil, şirketlerin insan kaynağı planlamasını da değiştirebileceğine işaret ediyor.
Araştırmaya katılan CHRO’ların %70’i, yapay zekânın 2027 yılında iş gücünü azaltma baskısı oluşturmasını bekliyor. Katılımcıların %86’sı görevlerde otomasyonun artacağını, %82’si yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıkacağını ve %74’ü mevcut rollerin yeniden tasarlanacağını öngörüyor.
Özellikle yeni mezunlar açısından önemli bir bulgu daha var: İnsan kaynakları liderlerinin %39’u, giriş seviyesi ve yeni mezun pozisyonlarında azalma bekliyor.
Bu oranlar gerçekleşmiş işten çıkarmaları veya kesinleşmiş istihdam kayıplarını ifade etmiyor. Katılımcıların geleceğe ilişkin değerlendirmelerini yansıtıyor.
Bununla birlikte otomasyonun kariyer başlangıcındaki çalışanların görevlerini nasıl değiştirebileceği tartışmasını önemli hâle getiriyor.
Siber güvenlik sektöründe de benzer bir soru gündeme geliyor. Log inceleme, ilk seviye alarm sınıflandırma, raporlama ve belirli zafiyet değerlendirme süreçlerinde kullanılan otomasyon sistemleri, junior seviyesindeki uzmanlardan beklenen becerileri değiştirebilir.
Ancak bir alarmı özetlemek ile alarmın neden oluştuğunu anlamak, yanlış pozitifleri değerlendirmek ve müdahalenin olası sonuçlarını öngörmek aynı yetkinlik değil.
Bu nedenle siber güvenlik ekiplerinin yapay zekâ araçlarını benimserken yeni uzmanların teknik muhakeme geliştirebileceği öğrenme ve uygulama süreçlerini de koruması önem taşıyor.
En büyük yetkinlik açığı yapay zekâ değil, stratejik düşünme
Araştırmanın dikkat çekici bir başka sonucu, şirketlerin çalışanlarında eksikliğini gördüğü becerilerle ilgili.
CHRO’ların %64’ü stratejik düşünme ve problem çözme becerilerinde açık bulunduğunu belirtiyor. Liderlik ve insan yönetimi %58, veri analitiği ve okuryazarlığı %47, değişim yönetimi ise %41 ile bunu izliyor.
Yapay zekâ becerileri %37 ile beşinci sırada yer alıyor.
Bu bulgular, teknik araçları kullanma becerisiyle bu araçların ürettiği sonuçları doğru değerlendirme kapasitesinin birlikte geliştirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Özellikle siber güvenlik operasyonlarında kritik olan, yalnızca yapay zekâ destekli analiz üretmek değil; analizin doğruluğunu sınamak, gerektiğinde itiraz etmek ve iş etkisini değerlendirebilmek.
Yapay zekâ sistemleri daha fazla operasyonel sorumluluk üstlendikçe insan uzmanların karar verme, denetleme ve hesap verebilirlik rolleri de yeniden şekilleniyor.
Kurumlar AI ajanlarını nasıl güvenli yönetebilir?
Araştırma sonuçları ile OWASP ve NIST tarafından yayımlanan yapay zekâ risk yönetimi kaynakları birlikte değerlendirildiğinde, kurumlar için beş kontrol alanı öne çıkıyor.
Ajan envanteri: Kurum içinde kullanılan veya pilot aşamasında bulunan ajanlar, sahipleri ve bağlı oldukları sistemlerle birlikte kayıt altına alınmalı.
Kimlik ve yetkilendirme: Ajanlara görevleri için gereken en düşük erişim seviyesi tanımlanmalı. Mümkün olduğunda ayrı servis kimlikleri ve kısa ömürlü erişim belirteçleri kullanılmalı.
Veri güvenliği: Ajanların erişebildiği kişisel, ticari ve hassas bilgiler sınıflandırılmalı. Dış sistemlere veri aktarımı ve saklama koşulları kontrol edilmeli.
İnsan onayı: E-posta gönderimi, kayıt silme, finansal işlem veya yüksek etkili sistem değişiklikleri gibi operasyonlarda uygun onay ve sınırlandırma mekanizmaları uygulanmalı.
İzleme ve denetim: Ajanların hangi araçları kullandığı, hangi işlemleri gerçekleştirdiği ve hangi izinlerle hareket ettiği gerektiğinde incelenebilmeli. Hassas verilerin izleme kayıtlarına gereksiz aktarılması da önlenmeli.
Türkiye’de kişisel verilerle çalışan yapay zekâ uygulamalarının 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki yükümlülükler açısından da değerlendirilmesi gerekiyor. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun üretken yapay zekâ rehberi bu değerlendirmeler için başvurulabilecek kaynaklardan biri.
Sonuç: Yapay zekâ dönüşümü yalnızca teknoloji yatırımı değil
PERYÖN’ün Türkiye CHRO Gündemi 2026 araştırması, yapay zekâ ajanlarının Türkiye’deki büyük kurumların gündemine girdiğini gösterirken aynı zamanda önemli bir yönetim sorusunu gündeme taşıyor.
Kurumların yapay zekâ ajanlarını kullanması veya test etmesi, bu sistemlerin erişimlerinin, sorumluluklarının ve denetim süreçlerinin aynı olgunlukta tanımlandığı anlamına gelmiyor.
Önümüzdeki dönemde başarılı yapay zekâ dönüşümünü yalnızca otomasyona alınan görev sayısıyla değerlendirmek yeterli olmayacak.
Bu dönüşümün çalışanların becerilerine, kurumsal güvenlik mimarisine ve karar verme süreçlerine nasıl yansıdığı da önemli olacak.
Asıl mesele, kurumların kaç yapay zekâ ajanı kullandığından çok, bu ajanların ne yapabildiğini ne kadar iyi bildiği ve yönetebildiği.
Kaynaklar
- PERYÖN: Türkiye CHRO Gündemi 2026 basın bülteni (6 Kasım 2026)
- Ekonomist: Yapay zekâ 2027’de iş gücünü azaltma baskısı yaratacak
Güncel gelişmeler için SiberHavadis’i takipte kalın!





