Avustralya’da kabul edilen yeni sosyal medya yasası, çocukların çevrim içi güvenliğini sağlama sorumluluğunu tamamen teknoloji şirketlerine yükleyerek küresel ölçekte tartışma başlattı.

Yasanın en dikkat çekici yönlerinden biri, sorumluluğun tamamen teknoloji şirketlerine yüklenmiş olmasıdır. Yasaya uyum sağlamayan ve çocukların erişimini engelleyemeyen platformlar, 49,5 milyon Avustralya Doları’na (yaklaşık 33 milyon ABD Doları) varan ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalacaktır. Buna karşın, yasağı delerek sosyal medya kullanan çocuklar veya ebeveynleri için herhangi bir cezai yaptırım uygulanmayacaktır.

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, yasanın amacının çocukları “bitmek bilmeyen yayın ve algoritmaların” baskısından kurtarmak olduğunu belirterek, gençlerin telefonlarında gezinmek yerine spor yapmalarını veya kitap okumalarını teşvik ettiklerini ifade etti.

Yasa, sivil toplum kuruluşları ve gizlilik savunucuları tarafından sert bir şekilde eleştiriliyor. Uzmanlar, yaş doğrulaması için kimlik veya biyometrik veri toplanmasının, kullanıcıların gizliliğini tehlikeye atabilecek devasa bir veri havuzu oluşturacağı uyarısında bulunuyor. Yapılan denemelerde, bazı sağlayıcıların gelecekteki soruşturmalar için kullanıcı verilerini gereğinden fazla saklama eğiliminde olduğu ve bunun gizlilik ihlali riski taşıdığı tespit edildi.

Buna ek olarak, yasağın VPN (Sanal Özel Ağ) kullanımı gibi yöntemlerle aşılabileceği ve çocukları daha az denetlenen, “yeraltı” platformlara itebileceği endişesi de dile getiriliyor. Gençlik savunucuları ise sosyal medyanın LGBTQ+ bireyler ve kırsal kesimde yaşayan gençler için hayati bir destek ağı olduğunu, yasağın bu grupları sosyal izolasyona sürükleyebileceğini vurguluyor.

Dünya ve Türkiye Yasayı Yakından İzliyor

Avustralya’nın bu hamlesi, benzer düzenlemeleri tartışan diğer ülkeler için de bir test niteliği taşıyor. İspanya, Fransa, Norveç ve İngiltere gibi ülkeler de yaş sınırını yükseltme veya benzer kısıtlamalar getirme seçeneklerini değerlendiriyor.

Türkiye de süreci yakından takip eden ülkeler arasında yer alıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Türkiye’de 15 yaş altındaki çocuklara yönelik benzer bir düzenleme üzerinde çalışıldığını ve sosyal ağların bu yaş grubuna hizmet sunmamasının hedeflendiğini açıkladı. Türkiye’deki düzenlemenin ocak ayında TBMM gündemine gelmesi bekleniyor.