
20 Ekim Pazartesi günü dünya genelinde internet adeta durma eşiğine geldi. Milyonlarca kullanıcı, en basit dijital hizmetlere bile erişim sağlayamadı. Sosyal medya platformlarından çevrim içi oyunlara, video akış sitelerinden bankacılık sistemlerine kadar birçok dijital alanı etkileyen bu kesintinin merkezinde ise dijital dünyanın bel kemiği sayılan Amazon Web Services (AWS) vardı.
Sabah saatlerinde başlayan ve özellikle ABD ile Avrupa üzerinde yoğunlaşan bu sorun, internetin yapı taşlarından biri olan Alan Adı Sistemi (DNS) altyapısındaki bir arızadan kaynaklandı. AWS’nin “US-EAST-1” olarak bilinen Kuzey Virginia veri merkezinde yaşanan aksaklık, küresel ölçekte domino etkisi yaratarak binlerce internet sitesini ve uygulamayı devre dışı bıraktı. Şirket, hizmet durum sayfasında “birden fazla AWS servisinde artan hata oranları ve gecikmeler” gözlendiğini duyurdu. Mühendis ekiplerinin sorunun kaynağını bulmak için hemen harekete geçildiğini belirten AWS, birçok platformun saatler boyunca erişilemez durumda kaldığını aktardı.
Kesintinin etkilediği platformlar arasında Amazon, Google, Snapchat, Slack, Signal, Tinder, Ring, Roblox, Clash Royale, Canva, Fortnite, Prime Video, Coinbase, Duolingo ve daha pek çok popüler servis yer aldı. Hatta İngiltere Gelir ve Gümrük Dairesi (HMRC), Vodafone ve SFR ile Free gibi Fransız telekom devleri de hizmet kesintisinden payını aldı. Bazı kullanıcılar için durum daha da ilginç hale geldi: Akıllı ev sistemleri ve IoT bağlantıları da etkilendiği için, örneğin akıllı yatakların ısı ayarı yapılamadı ve bazı kullanıcılar geceyi sıcaktan uyuyamayarak geçirdi.
Kesinti yalnızca bireysel kullanıcıları değil, ulaşım ve kamu hizmetlerini de etkiledi. New York Times’ın haberine göre, New York’taki LaGuardia Havalimanı’nda check-in sistemlerinde sorunlar yaşandı, uzun kuyruklar oluştu ve hava trafiğinde gecikmeler meydana geldi.
Uzmanlar, yaşanan bu son kesintiyi dijital dünyanın kırılgan yapısına dikkat çeken bir “uyarı sinyali” olarak değerlendiriyor. Future of Technology Institute Direktörü Cori Crider, Avrupa ülkelerinin Amazon gibi dev teknoloji şirketlerine olan bağımlılığının hem güvenlik hem de ekonomik açıdan ciddi bir risk oluşturduğunu vurgulayarak, “Almanya, Fransa ve diğer büyük ekonomiler, bu bağımlılığı azaltmalı ve yerel altyapı sağlayıcılarına yönelmelidir,” dedi.
Siber güvenlik firması Check Point Software Technologies’ten Charlotte Wilson ise kullanıcıları, önemli verilerini çevrim dışı olarak yedeklemeye ve internet kesintilerine karşı alternatif erişim yöntemleri geliştirmeye çağırdı. Wilson ayrıca, bankacılık siteleri devre dışıyken sahte bağlantılara ve kimlik avı saldırılarına karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
AWS, akşam saatlerinde yaptığı açıklamada DNS sorunlarının büyük ölçüde giderildiğini ve çoğu hizmetin normale döndüğünü duyurdu. Ancak şirket, tam çözüm sağlanana kadar bazı kullanıcıların geçici gecikmeler veya hata oranlarıyla karşılaşabileceğini bildirdi.
Kesinti süresince DownDetector adlı platform, dünya çapında milyonlarca kesinti raporu kaydetti. Bunların önemli bir bölümü ABD ve İngiltere’den geldi; ayrıca Almanya, Fransa, Hollanda, Japonya ve Avustralya gibi ülkeler de ciddi şekilde etkilendi. Toplamda binden fazla şirket bu olaydan etkilendi.
Kısacası, birkaç saatlik arıza, dijital çağın görünmez omurgasının ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlattı. Küresel internetin kalbi sayılan birkaç teknoloji devine olan bu yoğun bağımlılık, “dijital egemenlik” ve “teknolojik özerklik” tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Çünkü modern dünyanın neredeyse tüm işleyişi — alışverişten eğitime, iletişimden ulaşıma kadar — artık bir tuşla erişilen, ama tek bir hatayla aksayabilen sanal bir düzene bağlı olduğunu gözler önüne serdi.





