Çin merkezli yapay zeka şirketi SenseTime, yerli yapay zeka çip ekosistemini güçlendirmek için yaklaşık 20 teknoloji ortağıyla birlikte Galaxy Projesi’ni duyurdu. Şirket bu projeyle Çin’in yerli yapay zeka işlem gücünü artırmayı, farklı çip üreticileri arasındaki uyumsuzluğu gidermeyi ve ticari yapay zeka altyapısını büyütmeyi hedefliyor gibi görünüyor.

Şirketin kurucu ortağı ve Büyük Cihaz İş Grubu Başkanı Yang Fan, tanıtım etkinliğinde yaptığı konuşmada SenseTime’ın amacının çip teknolojisini, yazılım ekosistemini ve ticari uygulamaları bir araya getiren bütünleşik bir yapay zeka altyapısı kurmak olduğunu söyledi.

İşin ilginç tarafı, Galaxy Projesi’nin sadece çip üreticileriyle sınırlı olmaması. SenseTime aynı zamanda altyapı sağlayıcıları ve araştırma kurumlarıyla da iş birliğine gidiyor. Örneğin uydu üreticisi Guoxing Aerospace ile uzay tabanlı bilişim alanında ortaklık kurarken, başta Şanghay Yapay Zeka Laboratuvarı olmak üzere beş ayrı araştırma kuruluşuyla da bilimsel bilişim uygulamalarına yönelik yeni projeler başlattı.

Peki bu proje neden şimdi ortaya çıktı? SenseTime’a göre işin arkasında üç temel gelişme var: kurumsal yapay zeka uygulamalarında token kullanımı hızla artıyor, endüstriyel yapay zeka kullanımı tüketici uygulamalarını yakalamaya başladı ve Çin üretimi yapay zeka çipleri artık ticari ölçekte kullanılabilecek olgunluğa erişti. Şirket, bu üç gelişmenin birleşmesinin yerli çiplere dayalı büyük ölçekli bilgi işlem merkezlerinin yaygınlaşmasını mümkün kıldığını savunuyor.

Tabii burada bir parantez açmak lazım: Performans iddiaları henüz bağımsız olarak doğrulanmış değil. SenseTime, büyük ölçekli yapay zeka platformunun günlük ortalama 2,42 trilyon token işlediğini ve bu rakamın 2026’nın son çeyreğinde 10 trilyona çıkacağını öngörüyor. Şirket ayrıca geliştirdiği hibrit çıkarım teknolojisinin yerli çiplerde hesaplama verimliliğini önemli ölçüde artırdığını, üstelik NVIDIA’nın H serisi GPU’larına göre maliyet avantajı sağladığını iddia ediyor. Ancak şunu da eklemek gerek: Bu rakamların tamamı şirketin kendi açıklamalarına dayanıyor; bağımsız test kuruluşlarınca doğrulanmış bir karşılaştırma henüz bulunmuyor.

Çin’in yerli yapay zeka sektöründe uzun süredir yaşanan sorunlardan biri, farklı çip üreticilerinin birbiriyle uyumsuz yazılım ekosistemleri kurmasıydı. SenseTime bunu aşmak için geliştirdiği tam yığın uyumluluk katmanı sayesinde, modellerin ve yapay zeka uygulamalarının farklı yerli çip platformlarında kapsamlı kod değişikliği yapılmadan çalışabildiğini söylüyor. Protein tahmini ve yapay zeka destekli video üretimi gibi alanlarda önemli hız kazanımları elde edildiğini de açıklasa da bu sonuçların gerçek üretim ortamlarında nasıl bir performans göstereceği henüz belli değil.

Etkinlikte dikkat çeken bir başka detay da yeni tanıtılan enerji verimliliği metriği oldu: “Token Başına Watt”. SenseTime, elektrik maliyetleri, yük planlaması ve enerji optimizasyonunu yöneten yapay zeka destekli bir bilgi işlem yönetim sistemi geliştirdiğini açıkladı ve bu sistem sayesinde elektrik maliyeti başına token üretiminde %80 artış, bilgi işlem yükü tahmininde ise %96 doğruluk elde edildiğini öne sürdü.

Ortaklık ağına bakıldığında listenin oldukça kalabalık olduğu görülüyor. Huawei Ascend, Cambricon, Biren Technology, Moore Threads, Hygon ve Muxi gibi yerli çip üreticileri projeye dahil olurken, altyapı ve bileşen tarafında da çeşitli teknoloji firmaları destek veriyor. SenseTime’ın hedefleri arasında bir büyük “token fabrikası” kurmak, beş büyük bilgi işlem kümesi oluşturmak, 10 ortak teknoloji alanında çalışmak ve 200 yapay zeka girişimini desteklemek yer alıyor.

İşin bir de uzay boyutu var. SenseTime’ın uzun vadeli planları arasında optik bilişim, kuantum bilişim ve uzay tabanlı bilgi işlem sistemleri de bulunuyor. Guoxing Aerospace ile yürütülen ortak proje kapsamında ilk bilgi işlem uydusunun 2026’da fırlatılması, 2030’a kadar ise binlerce yapay zeka işlem uydusundan oluşan bir ağ kurulması hedefleniyor. Şirkete göre bu altyapı özellikle denizcilik, afet yönetimi ve internet bağlantısının zayıf olduğu bölgelerde yapay zeka hizmetlerinin kullanılmasına imkan tanıyacak. Ancak bu ölçekte bir uzay bilişim ağı şu ana kadar dünyada uygulanmadı; bu nedenle ne kadar gerçekçi olduğunu zaman gösterecek.

Son olarak, SenseTime Şanghay, Hong Kong ve Yancheng’deki bilgi işlem merkezlerini büyütmeye devam ederken Suudi Arabistan’da Çin’in ilk denizaşırı yerli yapay zeka bilgi işlem kümesini kurmayı da planlıyor. Şirket aynı zamanda yaşam bilimleri, malzeme bilimi ve ileri üretim teknolojileri alanlarında Çin’in önde gelen araştırma kurumlarıyla ortak çalışmalar yürütüyor; amaç, yerli yapay zeka ekosistemini sadece ticari değil, bilimsel araştırmalar açısından da geliştirmek.

Sonuç olarak, Galaxy Projesi Çin’in yapay zeka çip ekosisteminde kendi kendine yetebilme hedefi açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Huawei’den Cambricon’a kadar geniş bir ortaklık ağı kurulması ve uzaydan veri merkezlerine kadar uzanan iddialı hedefler, SenseTime’ın bu alanda ne kadar ciddi bir yatırım yaptığını gösteriyor. Ancak açıklanan performans rakamlarının ve teknolojik iddiaların büyük çoğunluğu henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadığı için, projenin gerçek etkisini zamanla, sahadaki uygulamalar üzerinden görmek gerekecek. Kısacası ortada iddialı bir vizyon var, ancak bunun ne kadarının gerçeğe dönüşeceği önümüzdeki dönemde netleşecek.

Kaynak:

Daws, R., & Daws, R. (2026, July 22). SenseTime’s Galaxy Project targets domestic AI chip scale-up. AI News. https://www.artificialintelligence-news.com/news/sensetimes-galaxy-project-targets-domestic-ai-chip-scale-up/