Norveç'te Askerî Tatbikat: Kiralık Araçlarda Hassas Kayıtlar Bulundu

Norveç’te Eylül 2026’da gerçekleştirilen bir askerî tatbikatta kullanılan bazı kiralık araçlarda, askerlerin hareketlerini ve askerî tesislere ait erişim kodlarını içeren görüntü kayıtları bulundu. Verilerin araç dışına aktarıldığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu ise açıklanmadı.

Norveç’te Eylül 2026’da gerçekleştirilen bir askerî tatbikat sırasında kullanılan bazı kiralık araçlarda, askerlerin hareketlerini ve askerî tesislerin girişlerinde kullanılan erişim kodlarını içeren görüntü kayıtları bulunduğu bildirildi. Norveç basınında yer alan haberlere göre kayıtlar, askerlerin araçlara biniş ve iniş anlarını, araçların izlediği güzergâhları ve belirli noktalarda ne kadar süre kaldıklarını gösteriyordu. Olay, modern araçların kamera, sensör ve bağlantılı sistemlerinin hassas askerî bilgiler açısından oluşturabileceği güvenlik risklerini yeniden gündeme getirdi.

Kayıtların başka bir konuma aktarıldığına veya olayın kasıtlı bir istihbarat faaliyeti olduğuna ilişkin kamuoyuna açıklanmış doğrulanmış bir teknik bulgu bulunmuyor. Bu nedenle olayın önemi, yalnızca kayıtların bulunmasından değil, bağlantılı araçların hassas ortamlarda hangi verileri topladığı ve bu verilerin nasıl işlendiği sorularından kaynaklanıyor.

Norveç’teki Askerî Tatbikatta Kayıtlar Ortaya Çıktı

Norveç basınında yayımlanan haberlere göre olay, Eylül 2026’da Oslo çevresinde gerçekleştirilen Hovedstad adlı Home Guard tatbikatı sırasında yaşandı. Tatbikatın, savaş durumunda Oslo Havalimanı’nın korunmasına yönelik hazırlıkları da kapsadığı bildirildi.

Tatbikata katılan askerler, kullanılan bazı kiralık araçların sistemlerinde kayıtlı görüntüler buldu. Norveç basınında yer alan açıklamalara göre Teğmen Fredrik Blanck, kayıtların araçların ayarları incelendiğinde fark edildiğini belirtti. Görüntülerin askerlerin araçlara giriş ve çıkışlarını, araçların alındığı noktaları, izlenen güzergâhları ve belirli alanlarda geçirilen süreleri gösterebildiği aktarıldı. Haberlere göre kayıtlarda askerî tesislerin girişlerinde kullanılan bazı erişim kodları da yer alıyordu.

Bu tür bilgilerin bir araya getirilmesi, personelin hareketlerinin, rutinlerinin ve tesislere erişim düzeninin haritalandırılmasına imkân verebilir. Özellikle askerî faaliyetlerin yürütüldüğü alanlarda konum ve zaman bilgilerinin görüntülerle birlikte kaydedilmesi, operasyonel güvenlik açısından önem taşıyor.

Kayıtların Silinmesi, Verilerin Nerede Saklandığı Sorununu Çözmüyor

Askerî personelin, erişebildikleri araçlarda bulunan kayıtları sildiği bildirildi. Ancak bu işlem, verilerin başka bir yerde bulunmadığını veya araçların daha önce herhangi bir veri aktarımı gerçekleştirmediğini göstermiyor.

Kayıtların araç içinde tutulması ile üreticiye, hizmet sağlayıcıya ya da başka bir sisteme aktarılması farklı teknik durumlardır. Verilerin hangi koşullarda kaydedildiği, nerede saklandığı, ne kadar süre tutulduğu ve araç dışına aktarılıp aktarılmadığı konusunda kamuoyuna açıklanmış kapsamlı bir teknik inceleme bulunmuyor.

Ayrıca askerlerin erişebildiği araçlardaki kayıtları silmesine rağmen, tatbikatta kullanılan diğer araçlarda benzer kayıtların bulunup bulunmadığının veya silinen verilerin başka kopyalarının mevcut olup olmadığının kesin olarak belirlenemediği aktarıldı.

Araçlar Hertz Üzerinden Kiralandı: Geely ve Changan Ayrımı

Haberlere göre tatbikatta kullanılan araçlar, Norveç Silahlı Kuvvetlerinin Hertz üzerinden kiraladığı araçlar arasındaydı. Araçların bir bölümünün, Çinli otomotiv şirketi Changan bünyesindeki Deepal markasına ait elektrikli modeller olduğu bildirildi.

Burada iki ayrı şirket ilişkisini birbirinden ayırmak gerekiyor. First Rent A Car ile Volvo Cars arasındaki kurumsal bağlantı, Volvo Cars’ın Çin merkezli Geely Group tarafından kontrol edilmesi üzerinden Geely ile ilişkilendiriliyor. Deepal ise Geely markası değil, Changan bünyesindeki bir marka. Dolayısıyla kiralama şirketinin sahiplik bağlantısı ile tatbikatta kullanılan belirli araçların üreticisi aynı konu değil.

Avrupa Komisyonunun 26 Temmuz 2017 tarihli M.8309 sayılı kararı, Volvo Cars’ın First Rent A Car AB üzerinde tek kontrol elde etmesine ilişkin kurumsal geçmişi belgeliyor. Kararda Volvo Cars’ın nihai kontrolünün Zhejiang Geely Holding Group’ta olduğu ve First Rent A Car’ın Norveç’te Hertz markası altında kısa dönemli araç kiralama ve araç paylaşımı hizmetleri sunduğu belirtiliyor.

Bu belge, şirketler arasındaki tarihsel kurumsal bağlantıyı açıklamak açısından önemli. Bununla birlikte karar, 2017’deki şirket birleşmesinin rekabet hukuku bakımından değerlendirilmesine ilişkin; 2026’daki olayın teknik ayrıntılarını veya güncel sahiplik yapısının bütün unsurlarını ortaya koymuyor.

Volvo Cars, verilerin Geely ile hukuki bir dayanak olmaksızın paylaşılamayacağını belirtirken First Rent A Car Norway de Norveç ve Avrupa mevzuatına uygun hareket ettiğini ifade etti. Bu açıklamalar şirketlerin tutumunu ortaya koyuyor. Araçların hangi verileri topladığı ve bu verilerin nereye iletildiği ise ayrıca teknik inceleme gerektiren bir konu.

Norveç Silahlı Kuvvetleri Genel Bir Yasak Uygulamıyor

Norveç Silahlı Kuvvetlerinin araçlardan kaynaklanabilecek güvenlik risklerinin farkında olduğu ancak belirli ülkelerde üretilen araçlara yönelik genel bir yasak uygulamadığı bildirildi.

Tatbikatta araç ihtiyacının yüksek olması nedeniyle kiralık araçların askerî faaliyetlerde kullanılmaya devam ettiği de aktarıldı. Bu durum, operasyonel ihtiyaçlarla bilgi güvenliği arasında ortaya çıkabilecek gerilimi gösteriyor: Bir yandan görevlerin yürütülmesi için araç ihtiyacı bulunurken diğer yandan araçların hangi verileri topladığı ve bu verilere kimlerin erişebildiği önem kazanıyor.

Norveç Silahlı Kuvvetlerinin 2024 yılında yaptığı ülke çapındaki kiralık araç çerçeve anlaşmasının Haziran 2024-Mayıs 2028 dönemini kapsadığı ve azami değerinin 350 milyon Norveç kronu olduğu bildirildi. Bu tutar, sözleşmenin üst sınırını ifade ediyor; fiilen harcanmış miktar olarak değerlendirilmemeli.

Sözleşme kapsamında kiralanan araçların günlük faaliyetlerde ve tatbikatlarda kullanılması, veri güvenliği özelliklerinin kamu kurumlarının tedarik süreçlerinde de dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor. Araçların teknik özellikleri, veri saklama politikaları ve uzaktan erişim imkânları bu değerlendirmede önem taşıyor.

NSM: Modern Araçlar Gözetleme Riski Oluşturabilir

Norveç Ulusal Güvenlik Otoritesinin (NSM) Risiko 2025 başlıklı değerlendirmesi, modern araçların kamera, mikrofon, sensör ve bağlantılı sistemler aracılığıyla önemli miktarda veri toplayabildiğine dikkat çekiyor. Raporda, bu tür verilerin dışarıya aktarılması ve başka bilgilerle birleştirilmesi hâlinde hassas konumların ve faaliyetlerin ortaya çıkarılabileceğine ilişkin riskler ele alınıyor.

Bu sistemler normal kullanımda sürüş güvenliği ve kullanıcı deneyimi için tasarlansa da hassas konumların, hareket örüntülerinin ve çevresel bilgilerin toplanması açısından güvenlik riski oluşturabilir. Askerî tesisler söz konusu olduğunda risk yalnızca araç içindeki kişilerin görüntülenmesiyle sınırlı değil. Konum verileri, zaman damgaları ve görüntüler bir araya getirildiğinde personelin hareketleri, rutinleri ve tesislere erişim düzeni hakkında çıkarımlar yapılabilir.

NSM’nin değerlendirmesi, bağlantılı araçların oluşturabileceği riskleri anlamak için genel bir çerçeve sunuyor. Norveç’teki kiralık araç vakasının teknik mekanizmasını ise açıklamıyor.

PST’nin 2026 Değerlendirmesi Çin Kaynaklı İstihbarat Tehdidine Dikkat Çekiyor

Norveç Polis Güvenlik Servisinin (PST) National Threat Assessment 2026 başlıklı değerlendirmesi, Çin’in Norveç’e yönelik istihbarat faaliyetlerine ilişkin endişelere yer veriyor. Raporda, Çin’in güvenlik ve istihbarat servislerinin Norveç’te istihbarat operasyonları yürütme kapasitesine ilişkin değerlendirmeler bulunuyor. PST ayrıca Norveç’in dijital altyapısının toplanması ve haritalandırılmasına yönelik faaliyetler konusunda uyarılarda bulunuyor.

Bu değerlendirme, Norveç’in genel güvenlik ortamını ve ülkenin karşı karşıya olduğu istihbarat tehditlerini anlamak açısından önemli. Bununla birlikte raporun kapsamı genel tehdit değerlendirmesidir; kiralık araç olayına ilişkin bir soruşturma raporu değildir.

Dolayısıyla PST’nin değerlendirmesi, Norveç’teki güvenlik endişelerinin bağlamını açıklamak için kullanılabilir. Somut olayın kim tarafından gerçekleştirildiğini veya araçlardan hangi sistemlere veri gönderildiğini belirlemek içinse olaya özgü teknik bulgular gerekir.

Norveç’te Çinli Araçlara Yönelik Endişeler Artıyor

Norveç’teki tartışma, ülkede Çin menşeli veya Çin bağlantılı otomobil markalarına yönelik daha geniş güvenlik endişelerinin bulunduğu bir dönemde yaşandı.

Norveç Elektrikli Araçlar Birliğinin 2026 yılında gerçekleştirdiği ve yaklaşık 15 bin elektrikli araç sahibinin katıldığı ankete göre, katılımcıların yüzde 31’i siyasi nedenlerle Çinli bir markayı tercih etmeyeceğini belirtti. Euronews’in aktardığı verilere göre bu oran bir önceki yıl yüzde 23’tü.

Öte yandan, 2026’nın ilk yarısında tamamen veya kısmen Çinli şirketlere ait markaların Norveç’teki yeni elektrikli araç kayıtlarının yaklaşık dörtte birini oluşturduğu bildirildi. Norveç’te elektrikli araçların yeni araç kayıtlarındaki payı da oldukça yüksek. Euronews’in aktardığı verilere göre elektrikli araçlar, 2026’nın ilk sekiz ayında yeni araç kayıtlarının yüzde 97,8’ini oluşturdu.

Bu veriler, bağlantılı araçların veri güvenliğine ilişkin tartışmanın Norveç’te neden önem kazandığını anlamaya yardımcı oluyor. Tüketici tercihleri ve pazar payları, kamuoyundaki kaygıları ve otomotiv pazarındaki değişimi gösteriyor; araçların teknik veri işleme davranışını ise tek başına açıklamıyor.

Türkiye’deki Savunma Sanayisi Tesislerinde Yabancı Elektrikli Araçlara Kısıtlama

Türkiye’de de yabancı elektrikli araçların savunma sanayisi tesislerine girişine ilişkin güvenlik endişeleri gündeme geldi.

TRT Haber’in 11 Ekim 2026 tarihli haberine göre, TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, 10 Ekim’de yaptığı açıklamada ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI kampüslerine yabancı elektrikli araçların alınmadığını belirtti.

Akşit, araçlardaki kamera, sensör ve yazılım sistemlerinin oluşturabileceği risklere dikkat çekti. Akşit ayrıca yapay zekâ destekli savaş simülasyonlarında araçların kontrolünün ele geçirilerek bir tehdit unsuru olarak kullanılabileceği varsayımsal bir senaryodan söz etti. Ancak haberde bu senaryonun gerçek dünyada yaşanmış bir araç ele geçirme saldırısı olduğunu doğrulayan teknik bir rapor sunulmadı.

Açıklama, söz konusu kurumların kendi tesislerinde uyguladıkları güvenlik önlemlerine ilişkin bir beyan olarak ele alınmalı. Türkiye genelinde yabancı elektrikli araçlara yönelik ulusal bir yasak bulunduğu anlamına gelmiyor.

İsrail ve Almanya Örnekleri Ne Gösteriyor?

Benzer güvenlik tartışmaları başka ülkelerde de gündeme geldi.

İsrail basınında 2025 yılında Çin üretimi araçların askerî tesislerde kullanımına yönelik kısıtlamalar hakkında haberler yayımlandı. Bu haberlerde araçların kamera ve elektronik sistemlerinin oluşturabileceği güvenlik riskleri nedeniyle askerî tesislere girişlerine yönelik önlemler ele alındı. Kısıtlamaların kapsamı ve uygulama ayrıntıları, ilgili haberlerde aktarılan bilgiler çerçevesinde değerlendirilmeli.

Almanya’da ise 2026 yılında Savunma Bakanlığı bünyesindeki bazı gizli veya hassas toplantılarda kişisel telefon, tablet ve akıllı saatlerin kullanımına yönelik sınırlamalar haberleştirildi. Bu önlemler, hassas ortamlarda elektronik cihazların oluşturabileceği bilgi güvenliği risklerine odaklanıyor; araçlara özgü bir yasakla aynı kapsamda değerlendirilemez.

İki ülkenin örnekleri, hassas ortamlarda bağlantılı cihazların kullanımını sınırlandırmanın veya kontrol altına almanın farklı yollarını gösteriyor. Ancak uygulamaların kapsamı ve gerekçeleri ülkeden ülkeye değişiyor; bu nedenle önlemleri tek bir ortak politika gibi değerlendirmemek gerekiyor.

Sonuç

Norveç’teki askerî tatbikatta kullanılan bazı kiralık araçlarda hassas görüntü kayıtlarının bulunduğuna ilişkin haberler, bağlantılı araçların askerî tesislerde kullanımını veri güvenliği açısından yeniden gündeme taşıdı. Personelin hareketleri, araç güzergâhları ve tesislere erişim bilgileri gibi veriler bir araya getirildiklerinde operasyonel güvenlik açısından önem taşıyabilir.

Bununla birlikte, kamuoyuna açıklanan bilgiler verilerin araç dışına aktarıldığını veya olayın kasıtlı bir istihbarat faaliyeti olduğunu ortaya koymuyor. Norveç’in güvenlik raporları genel riskleri açıklarken Avrupa Komisyonunun 2017 tarihli kararı şirketler arasındaki tarihsel kurumsal bağlantıyı belgeliyor; bu kaynaklar olayın teknik mekanizmasını aydınlatmıyor.

Belirsizliklerin giderilmesi için kayıtların nasıl oluşturulduğunun, nerede saklandığının ve başka sistemlere aktarılıp aktarılmadığının teknik incelemeyle belirlenmesi gerekiyor. Bu bulgular ortaya çıkana kadar olay, doğrulanmış bir casusluk faaliyeti olarak değil, askerî alanlarda bağlantılı araçların kullanımına ilişkin önemli veri güvenliği soruları doğuran bir vaka olarak değerlendirilmelidir.