Güney Kore hükümeti, yapay zekâ kaynaklı yarı iletken talebinin vergi gelirleri üzerindeki etkisini uzun vadeli ekonomik yatırımlara yönlendirmek için yeni bir finansman mekanizması oluşturuyor. Future Response Fund (Geleceğe Yanıt Fonu) adı verilen yapı; yapay zekâ ve stratejik teknolojilerin yanı sıra gençlerin istihdamı, bölgesel kalkınma ve eğitim alanlarına kaynak sağlamayı hedefliyor.

Planın arkasındaki ekonomik gelişmelerin başında, küresel yapay zekâ yatırımlarının Güney Kore’nin çip sektörüne yönelik talebi artırması geliyor. Samsung Electronics ve SK Hynix, özellikle yapay zekâ sistemlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) gibi gelişmiş çiplere yönelik talep artışından yararlanıyor. Sektördeki güçlü performans şirketlerin kazançlarını desteklerken, kurumlar vergisi başta olmak üzere ülkenin vergi gelirlerine de katkı sağlıyor. Hükümet ise oluşan ek mali kapasitenin bir bölümünü geleceğin büyüme alanlarına yönlendirmeyi planlıyor.

Vergi Gelirlerindeki Artış Fona Aktarılacak

Future Response Fund’ın finansmanında temel ölçüt, vergi gelirlerinin uzun vadeli eğilimin üzerine çıkması olacak. Hükümet, ulusal vergi gelirlerinin son 10 yıllık eğilimin üzerinde gerçekleşen bölümünü fona aktarmayı planlıyor. Bütçe tahminlerinin üzerinde oluşabilecek ek vergi gelirleri ve kullanılabilir kamu kaynaklarının yönetiminden elde edilen gelirler de fonun kaynakları arasında yer alabilecek.

Bu modelle ekonomik koşulların güçlü olduğu dönemlerde oluşan ek gelirlerin bir bölümü biriktirilecek, gelirlerin zayıfladığı dönemlerde ise fonun mali istikrar amacıyla kullanılması mümkün olacak. Böylece hükümet, vergi gelirlerindeki dönemsel dalgalanmaların kamu maliyesi üzerindeki etkisini sınırlamayı ve aynı zamanda uzun vadeli yatırımlar için kaynak oluşturmayı amaçlıyor.

Fonun kesin büyüklüğü henüz açıklanmış değil. Güney Kore medyasındaki hesaplamalar, mevcut plan kapsamında fonun 100 trilyon wonu aşabileceğine işaret ediyor. Ancak hükümet tarafından açıklanan kesin bir fon büyüklüğü bulunmuyor. Yonhap’ın aktardığı değerlendirmelerde ise fonun yaklaşık 60-70 trilyon won seviyesinde olabileceği ve ekonomik koşullara bağlı olarak 100 trilyon wona kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Yapay Zekâ Altyapısından Stratejik Teknolojilere

Fonun teknoloji tarafında yapay zekâ önemli bir öncelik oluşturuyor. Hükümet, AI yatırımlarını yalnızca yazılım ve model geliştirme faaliyetleriyle sınırlı tutmayarak yapay zekâ ve ilgili altyapı alanlarını da desteklemeyi planlıyor.

Bunun yanında küçük modüler reaktörler (SMR), kuantum teknolojileri ve uzay-havacılık gibi stratejik teknolojiler de geleceğin büyüme alanları arasında değerlendiriliyor. Bu yatırımlarla Güney Kore’nin mevcut yarı iletken kapasitesinin daha geniş bir teknoloji ekosistemine dönüştürülmesi ve yeni büyüme alanlarının geliştirilmesi hedefleniyor.

Gençler İçin İstihdam, Konut ve Yetenek Yatırımları

Fonun teknoloji dışındaki önemli ayağını gençlere yönelik programlar oluşturuyor. Kaynakların istihdam, konut, varlık oluşturma ve yetenek geliştirme gibi alanlarda kullanılması planlanıyor.

Bu politikaların arkasında Güney Kore’nin gençlerin ekonomik bağımsızlığı, yüksek konut maliyetleri ve düşük doğum oranları gibi birbiriyle bağlantılı sorunları bulunuyor. Hükümet, gençlerin ekonomik hayata daha güçlü katılımını desteklemeyi uzun vadeli büyüme politikasının bir parçası olarak ele alıyor.

Eğitim alanında ise üniversitelerin rekabet gücünün artırılması, erken çocukluk eğitiminin desteklenmesi ve yaşam boyu öğrenme imkânlarının genişletilmesi hedefleniyor. Böylece yapay zekâ ve diğer ileri teknolojilerin oluşturacağı yeni iş alanları için gerekli insan kaynağının geliştirilmesi amaçlanıyor.

Eğitim Finansmanında 55 Yıl Sonra Değişiklik

Fonun oluşturulmasıyla eş zamanlı olarak Güney Kore, yerel eğitim finansmanı sisteminde de önemli bir değişikliğe hazırlanıyor. Mevcut sistemde yerel eğitim maliyesine aktarılan eğitim ödenekleri, ulusal iç vergi gelirlerinin yüzde 20,79’una otomatik olarak bağlanıyor. Hükümet bu sistemi kaldırarak ekonomik büyüme ve okul çağındaki nüfustaki değişimleri dikkate alan yeni bir hesaplama yöntemine geçmek istiyor.

Yeni formülde önceki yılın eğitim ödeneği miktarının yanı sıra son üç yılın ortalama nominal ekonomik büyüme oranı ve okul çağındaki nüfus değişiminin yüzde 35’i dikkate alınacak. Değişikliğin temel gerekçelerinden biri, ülkenin düşük doğum oranları nedeniyle öğrenci nüfusu azalırken eğitim ödeneklerinin mevcut sistem nedeniyle vergi gelirleriyle birlikte artmaya devam etmesi.

Bu reformdan ortaya çıkacak kaynakların bir bölümünün Future Response Fund içerisindeki eğitim ve yetenek hesabına aktarılması planlanıyor. Böylece eğitim bütçesindeki değişimin yalnızca bir tasarruf önlemi olarak değil, yükseköğretim, yetenek geliştirme ve yaşam boyu öğrenmeye yeniden kaynak tahsis edilmesi için kullanılması hedefleniyor.

Beş Ayrı Hesap Üzerinden Yönetilecek

Hükümet, fonu bir genel hesap ve dört program hesabı üzerinden yönetmeyi planlıyor: genel hesap, gençlik hesabı, büyüme motorları hesabı, bölgesel kalkınma hesabı ve eğitim-yetenek hesabı.

Bu yapı, farklı politika alanlarına ayrılan kaynakların ayrı biçimde izlenmesini ve fonun yalnızca teknoloji yatırımlarına odaklanan bir yapı olmaktan çıkarılarak daha geniş bir ekonomik ve sosyal politika aracına dönüştürülmesini amaçlıyor.

Fonun Sürdürülebilirliği Tartışılıyor

Future Response Fund planına ilişkin değerlendirmelerde, yarı iletken sektöründeki güçlü büyümenin yavaşlaması halinde vergi gelirlerindeki artışın da azalabileceğine dikkat çekiliyor. Bu durum, fona aktarılabilecek kaynak miktarının ekonomik koşullara bağlı olarak değişebileceği anlamına geliyor. Hükümet de gelecekteki vergi gelirlerinin iki yıl sonrasına ilişkin görünümünün belirsiz olduğunu kabul ediyor.

Fonun ayrı bir yapı olarak oluşturulması da mali yönetim açısından tartışılan konular arasında yer alıyor. Eleştirilerde, fonun hükümet tarafından parlamento denetimi dışında kullanılabilecek bir kaynak hâline gelmemesi gerektiği yönünde soru işaretleri dile getirildi. Hükümet ise fon harcamalarının mevcut bütçe süreçleri ve yasama denetimi kapsamında gerçekleştirileceğini ve yapının bir “örtülü bütçe” olmadığını savunuyor.

Future Response Fund ile eğitim finansmanı reformuna ilişkin yasal düzenlemelerin 2027 bütçe teklifiyle birlikte Ulusal Meclis’e sunulması bekleniyor. Fonun nihai büyüklüğü ve kaynak dağılımına ilişkin ayrıntıların da yasama sürecinde netleşmesi planlanıyor.

Kaynakça

Reuters. (2026, 21 Ağustos). South Korea plans chip windfall fund to back youth, AI investment. Reuters. https://www.reuters.com/world/asia-pacific/south-korea-plans-chip-windfall-fund-back-youth-ai-investment-2026-08-21/

ChosunBiz. (2026, 21 Ağustos). Korea to establish 100 trillion won Future Response Fund for future investment. ChosunBiz. https://biz.chosun.com/en/en-policy/2026/08/21/TPMWAMNUG5DS7NFFU53ET2FBGQ/

Seoul Economic Daily. (2026, 21 Ağustos). Korea to create 100 trillion won fund for future investment. Seoul Economic Daily. https://en.sedaily.com/finance/2026/08/21/korea-to-create-100-trillion-won-fund-for-future-investment

Swipeline. (2026, 21 Ağustos). Güney Kore, çip sektöründen elde edilen ek vergi gelirleriyle yapay zeka fonu kuruyor. Swipeline. https://swipeline.co/guney-kore-cip-sektorunden-elde-edilen-ek-vergi-gelirleriyle-yapay-zeka-fonu-kuruyor/