Napolyon dönemine ait, Fransız General Auguste de Marmont’a gönderildiği değerlendirilen yaklaşık 217 yıllık şifreli bir mektup, yapay zekâ destekli kriptanaliz çalışmasıyla yeniden incelendi. Carter Church tarafından yürütülen çalışmada GPT-6 Astra, tarihî belgenin incelenmesi ve şifre çözüm sürecinin çeşitli aşamalarında araştırmacıya yardımcı oldu. Analiz sonucunda mektubun, daha önce düşünüldüğü gibi 1807 yerine Mart 1809 tarihli olabileceği değerlendirildi.

Napolyon döneminden kalan şifreli mektup yeniden incelendi

Çalışmanın merkezinde, 1969 yılında yayımlanan bir kaynakta yer alan ve uzun süredir tam olarak çözülemeyen şifreli mektup bulunuyor. Fransız General Auguste de Marmont’a hitap eden belgenin, dönemin askerî ve siyasi gelişmelerine ilişkin bilgiler içerdiği değerlendiriliyor.

Çözüm sürecinin ilk aşamasında tarihî belgenin görüntüsü incelendi ve şifreli metindeki semboller ayrıştırıldı. Yaklaşık 1.300 şifre birimi ve 155 farklı sembolden oluşan metnin, karmaşık bir ikame şifreleme yapısına sahip olduğu belirlendi.

GPT-6 Astra ve klasik kriptanaliz yöntemleri birlikte kullanıldı

Carter Church tarafından yürütülen çalışmada GPT-6 Astra; belge görüntülerinin incelenmesi, sembollerin değerlendirilmesi ve şifre çözüm sürecinde ortaya çıkan olası karşılıkların analiz edilmesi gibi aşamalarda kullanıldı. Ancak çözüm yalnızca büyük dil modeline dayandırılmadı. Daha önce bilinen bazı anahtar değerler, sembollerin olası karşılıklarını belirlemek için başlangıç noktası olarak kullanıldı. Ardından Fransızca dil istatistiklerinden ve simulated annealing (benzetimli tavlama) gibi kriptanaliz yöntemlerinden yararlanılarak farklı anahtar olasılıkları test edildi.

Mektupta aynı harfin birden fazla sembolle temsil edilebilmesi, yani homofonik ikame yapısının kullanılması, çözüm sürecini zorlaştıran unsurlardan biri oldu. Bu nedenle sembollerin doğru şekilde okunması ve ortaya çıkan metnin Fransızca dil yapısıyla karşılaştırılması önemli bir rol oynadı.

Mektubun tarihi Mart 1809 olarak değerlendirildi

Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, mektubun tarihlendirilmesine ilişkin yeni değerlendirme oldu. Daha önce 1807 yılına ait olduğu düşünülen belgenin içeriğinin, Mart 1809 dönemindeki tarihsel gelişmelerle daha uyumlu olduğu değerlendirildi. Mektupta yer alan askerî ve siyasi referanslar, dönemin olaylarıyla karşılaştırılarak incelendi. Bu karşılaştırmalar sonucunda belgenin tarihinin yeniden değerlendirilmesi gündeme geldi.

Çözümün bazı ayrıntıları belirsizliğini koruyor

Çalışmada elde edilen çözümün bağımsız olarak incelenebilmesi amacıyla anahtar değerleri, düzeltilmiş sembol dizileri ve doğrulama betiklerini içeren çeşitli dosyalar da paylaşıldı. Bu materyaller, diğer araştırmacıların çözüm sürecini incelemesine ve sonuçları yeniden üretmesine imkân sağlıyor.

Bununla birlikte, bazı sembollerin okunması ve yorumlanması konusunda belirsizlikler devam ediyor. Bu nedenle elde edilen metindeki tüm karakterlerin kesin olarak doğrulandığını söylemek yerine, çözümün mevcut veriler üzerinden elde edilmiş bir çalışma sonucu olarak değerlendirilmesi gerekiyor.

Tarihî belge analizlerinde yapay zekâ kullanımı

Marmont mektubunun ardından, II. Dünya Savaşı dönemine ait bir Enigma mesajının da GPT-6 Astra desteğiyle incelenmesi, yapay zekânın tarihî belgeler ve kriptanaliz çalışmalarındaki kullanımını yeniden gündeme getirdi.

Carter Leffen tarafından yürütülen çalışmada GPT-6 Astra; tarihî kaynakların incelenmesi, belirsiz el yazısı karakterlerinin karşılaştırılması, Enigma simülatörünün geliştirilmesi, kriptanaliz kodlarının hazırlanması ve farklı çözüm olasılıklarının test edilmesi gibi aşamalarda kullanıldı. Yaklaşık iki gün süren çalışma sonucunda 82 harflik mesajın şifreleme ayarları ve açık metni belirlendi. Elde edilen sonuçlar daha sonra bağımsız yazılımlar ve yeniden üretilebilir doğrulama süreçleri kullanılarak kontrol edildi.

Bu çalışmalar, büyük dil modellerinin yalnızca metin üretimiyle sınırlı olmayan kullanım alanlarına ilişkin örnekler sunuyor. Tarihî kaynakların karşılaştırılması, araştırma sırasında kullanılabilecek araçların geliştirilmesi, farklı hipotezlerin test edilmesi ve sonuçların doğrulanması gibi aşamalarda yapay zekâ modellerinden destek alınabiliyor. Bununla birlikte, Marmont mektubu ve Enigma mesajı gibi örnekler yapay zekânın tarihî şifreleri tamamen bağımsız şekilde çözebildiğini göstermiyor. Aksine, bu çalışmalar yapay zekâ modellerinin araştırmacının uzmanlığı, klasik kriptanaliz teknikleri ve bağımsız doğrulama yöntemleriyle birlikte kullanılabildiğini ortaya koyuyor.

KAYNAKLAR

• RuntimeWire. GPT-6 Astra helped decode a 217-year-old cipher letter to Napoleon’s marshal.
• Carter Church. The Letter to Marmont.
• TechCrunch. Astra and Opus just passed Turing’s other test.